نشست "شفافیت و پیامدهای افشاگری" در کانون وکلای دادگستری مرکز در روز یکشنبه 26 آبان ماه برگزار شد.

صفایی فر: با وجود آن که می توان به عملکرد رسانه ها هم انتقاد داشت، ولی اگر فضا را برای رسانه ها فراهم می کردیم و به جای برخورد با آنها فرصت آزمون و خطا می دادیم، امروز سرمایه بزرگی داشتیم که می شد از آن بهره برد. در جهان حقوق از حق دسترسی به اطلاعات به عنوان آفتاب تابان یاد شد.

نوروزی: ابتدا می خواستم موضوع صحبتم را "علیه آزادی بیان" بگذارم. تصور از قانون برای بسیاری تصور کن فیکون است. در حالی که این واقعیت ندارد. علاوه بر اعتبار حقوقی، مهم اعتبار اجتماعی قانون و ارتباط برقرار کردن جامعه با آن است. مشکل ما در آزادی بیان، قوانین آن نیست، بلکه باید به رفع موانع آن بپردازیم. اطلاعات یک موضوع ارزشمند است که قدرت و ثروت هم از آن حاصل می شود. فرایندهای توزیع قدرت و رانت مبتنی بر اطلاعات است. ابزار قدرت در دنیای امروز اطلاعات است نه تفنگ. آنچه امروز در ایران داریم، اساسا آزادی بیان نیست. بلکه یک سیکل معیوب در گردش اطلاعات وجود دارد. نتایج افشای فساد از نظر اخلاقی باعث بدنام شدن او می شود، از نظر سیاسی طرد و بی حیثیت و از نظر حقوقی بازخواست می شود. اما در ایران نوعا این اتفاق نمی افتد و جز جابجایی قدرت رخ نمیدهد. این آزادی بیان نصفه است. قسمت آخر را ما کم داریم.

فواد صادقی: بخش زیادی از اتفاقات اخیر در کشور را ناشی از نبود رسانه های مستقل میدانم که باعث میشود اعتراضات به کف خیابان کشیده شده و خشن و فیزیکی شود. در کشور ما نسبت به رسانه به جای تبعیض مثبت، تبعیض منفی وجود دارد. علت این است که رسانه را تهدید تلقی میکنیم و براساس تئوری توطئه منفذ بروز بیگانه میدانیم، اما در عمل اتفاق برعکس می افتد. در این شرایط نباید انتظار داشته باشیم رسانه ها به وظیفه حرفه ای خود عمل کنند. برای اولین بار روند افشای بابک زنجانی را به عنوان یک نمونه مطرح میکنم. سال ۹۱ اطلاعاتی از مخاطبان به سایت بازتاب امروز ارسال شد که میخواهد نفت را بدون ضمانت بفروشد و قرار است بانک پارسیان را بخرد. با این موج مواجه شدیم که او یک بسیجی اقتصادی است. دادستانی ما را احضار کرد که این پول را برگردانده و حق ندارید دیگر علیه او خبری بنویسید.

نوروزی: آنچه در فضای مجازی به عنوان افشاگری رخ میدهد، غیرحرفه ای و غیرمسوولانه است. قانون دسترسی آزاد به اطلاعات هیچ فایده ای ندارد. کانون وکلا هیچ مسوولیت اجتماعی برای خود قائل نبوده و در دفاع از روزنامه نگاران هم کاری نکرده است. میگویند کانون نباید سیاسی باشد، در حالی که اینجا مجمع دانش آموختگان حقوق است و اتفاقا ضربه اش را هم کانون وکلا می‌خورد.

فواد صادقی: شفافیت به روزنامه نگاری برنمی گردد و یک موضوع حاکمیتی است. افشاگری به رسانه و مطبوعات بازمی گردد. افشاگری هم می تواند دچار فساد باشد بهرحال ذات افشاگری در اثر اطلاعاتی است که احتمالا با رانت بدست امده است و رسانه در افشاگری یا عدم افشاگری این اطلاعات، می تواند خود دچار فساد شود. تنها مرجعی که می تواند از افشاگری ها ممانعت کند، شورای عالی امنیت ملی است، نه هیچ جای دیگر . خود شورای عالی امنیت ملی که مصوبات آن به تایید رهبر انقلاب می رسد. الان بسیاری مواقع مصوبات دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به عنوان مصوبه شورای عالی امنیت ملی به رسانه ها ابلاغ می شود. موضوع دیگر امنیتی کردن جرایم مطبوعاتی است که الان عمده پرونده های مطبوعاتی ما با عناوینی چون تبلیغ علیه نظام و دیگر عناوین غیر مطبوعاتی، به دادگاه انقلاب می رود و دادگاه ها در شرایطی خاص شکل می گیرد. ضمن اینکه اساسا این دادگاه برای جرایمی مثل مواد مخدر یا مبارزه مسلحانه در نظر گرفته شده است. موضوع دیگر، تفسیر موسع از قوانین است که صورت می گیرد. در پرونده های مطبوعاتی از مدیر مسئول تا نویسنده را درگیر می کنند. حتی به گفتگو کننده و گفتگو شونده هم تعمیم می دهند، حتی علاوه بر منبع اول منتشرکننده، منابع بازنشرکننده را هم درگیر اتهام و مجازات می کنند و همه فضای مطبوعات کشور تحت پیگرد قرار می گیرند. وقتی رسانه ها لاغر و نحیف می شوند، شبه رسانه ها وارد می شوند و هر شهروندی با موبایلش وارد این عرصه می شود. هرچند این فضا، اثر مثبتی هم دارد. مثل زمانی که استاندار گلستان در زمان سیل بر سر کار حضور نداشت یا موضوع املاک نجومی. یکی از ضرورتها این است که دیگر روی رسانه های سنتی، نحیف و از کارافتاده برنامه ریزی نکنیم و روی رسانه های مجازی کار کنیم.

پربازديدترين برنامه ها

انتقاد پروازی از کم توجهی شیعه به فعل ائمه در مقابل حدیث

نشست «موسیقی؛ ممنوع یا مشروع؟» برگزار می شود

گزارش تصویری از مراسم رونمایی سايت و کتابهای جدید

دغدغه‌های اعضای انجمن اندیشه در حضور آیت‌الله هاشمی

تلفيق نظريات علوم انسانی و واقعيات عينی رمز اثرگذاری كتابهای موفق است

آئین رونمایی از کتابهای دکتر دبیری مهر

گزارش تصویری نشست سالانه انجمن و مراسم ضیافت افطار

گزارش تصویری «علل عدم پایایی نظام حزبی در ایران»

گزارش تصویری نشست «منشور حقوق شهروندی

گزارش تصویری نشست «ناگفته‌هایی از آغاز جنگ»

سطحی‌نگری در ايران جواب نمی‌دهد

گزارش تصویری نشست «شهید رجایی؛ مردمی یا پوپولیست»